P. Nikitin
Ekonomi Politik


P. Nikitin'in Principes d'Economie Politique (Editions du Progres, Moscou, 1962) adlı yapıtının "Le Mode de Production Capitaliste" adlı bölümünü, Fransızcasından Hamdi Konur dilimize çevirmiş ve Editions du Progrès, 1966, basımı dikkate alınarak gözden geçirilmiş ve kitap Ekonomi Politik I adı ile, Sol Yayınları tarafından, Kasım 1995 (Birinci Baskı: Nisan 1968, İkinci Baskı: Ocak 1971, Üçüncü Baskı: Eylül 1974... Yedinci Baskı: Mart 1990) tarihinde Ankara'da yayınlanmıştır.

Eriş Yayınları tarafından düzenlenmiştir.
erisyayinlari@kurtuluscephesi.org




İ Ç İ N D E K İ L E R

EKONOMİ POLİTİĞİN KONUSU
9
Toplum hayatının temeli olan maddi varlıkların üretimi
Üretici güçler ve üretim ilişkileri
Toplumsal gelişmenin ekonomik yasaları
Ekonomi politiğin tanımı
10
12
18
22


BİRİNCİ BÖLÜM
KAPİTALİZM-ÖNCESİ ÜRETİM TARZLARI


26
1.   İlkel komünal üretirn tarzı
2.   Köleci üretim tarzı

3.   Feodal üretim tarzı
4.   Feodalizmin dağılması ve ortadan kalkması.
      Feodal düzenin bağrında kapitalist ilişkilerin doğuşu
26
30
35
36

KAPİTALİST ÜRETİM TARZI
A. — T E K E L - Ö N C E S İ     K A P İ T A L İ Z M


41


İKİNCİ BÖLÜM
META ÜRETİMİ, META VE PARA


41
1.   Meta üretimin genel niteliği
         Meta üretimi kavramı
         Meta üretimi. Meta üretiminin ortaya çıkış koşulları
         Basit meta üretimi ve kapitalist meta üretimi
2.   Meta ve emek, metaların yaratıcısı
         Metaın kullanım değeri ve değeri
         Somut emek ve soyut emek
         Özel emek ve toplumsal emek
         Meta değerinin büyüklüğü
3.   Değişimin ve değerin şekillerinin gelişmesi
         Değerin ifade şekli, değişim-değeri
         Değerin basit şekli
         Değerin tam ya da gelişmiş şekli
         Değerin genel şekli
         Değerin para şekli
4.   Para
         Para, niteliği ve görevleri
         Altın ve kağıt para, enfasyon
         Kredi para
5.   Değer yasası meta üretiminin ekonomik yasası
         Üretimde rekabet ve anarşi
         Değer yasası
         Metaın fetiş niteliği
42
42
43
44
46
46
50
52
53
55
55
55
56
56
57
58
58
62
63
64
64
65
68


ÜÇÜNÇÜ BÖLÜM
SERMAYE VE ARTI-DEĞER,
KAPİTALİST DÜZENDE ÜCRET



70
1.   Sermayenin ilkel birikimi
         KapitaIizmin ortaya çıkış koşulları
         Üretim araçlarıyla üreticiler arasında ayrılma.
         Zenginliklerin bir azınlık elinde birikmesi

2.   Paranın sermayeye dönüşmesi
         Sermayenin genel formülü
         Meta olarak işgücü değeri ve kullanım-değeri
3.   Artı-değer üretimi, kapitalist sömürü
         Kapitalist düzende iş sürecinin özellikleri
         Değerin büyümesi süreci. Kapitalist sömürü
         Gerekli ve ek-emek süreci
         Burjuva toplumunun sınıf yapısı
4.   Sermaye ve onun bileşenleri
         Üretimin toplumsal ilişkisi olarak sermaye
         Değişmeyen sermaya ve değişen sermaye
         Sabit sermaye ve döner sermaye
         Artı-değerin kitlesi ve oranı
5.   İşçi sınıfının sömürülme derecesini yükseltmek için iki yol
         Mutlak artı-değer
         Nispi artı-değer
         Ek artı-değer
         Sanayide kapitalist gelişmenin üç aşaması
         Kapitalizmin temel çelişkisi
6.   Kapitalist düzende ücret
         Ücret nedir?
         Ücret şekilleri
         Nominal ücret ve gerçek (reel) ücret
         Ücretlerin artırılması için işçi sınıfının yürüttüğü mücadele
71
71

71
73
73
75
76
76
77
80
81
82
82
83
84
85
87
87
88
90
91
93
94
94
95
99
101


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
SERMAYE BİRİKİMİ VE
PROLETARYANIN DURUMUNUN KÖTÜLEŞMESİ



103
1.   Sermaye birikimi ve işsiz ordusunun meydana gelmesi
         Yeniden-üretim ve sermaye birikimi
         Sermayenin organik bileşimi
         Yedek sanayi ordusu ve bu ordunun şekilleri
         Malthus'un insandan-kaçış (misantropique) "teori"si
2.   Kapitalist birikimin genel yasası
         Kapitalist birikimin genel yasası nedir?
         Proletaryanın durumunun nispi ve mutlak kötüleşmesi
         Kapitalist birikimin tarihi eğilimi
103
103
109
111
113
114
114
115
120


BEŞİNCİ BÖLÜM
ARTI-DEĞERİN KÂRA DÖNÜŞMESİ VE
ÇEŞİTLİ SÖMÜRÜCÜ GRUPLAR ARASINDA DAĞILIMI



122
1.   Sermayenin farklı şekillere girmesi
         Sermaye hareketi
         Çeşitli sermaye şekilleri ve kapitalist gruplar
2.   Ortalama kâr ve kâr oranı
         Üretim giderleri ve kâr
         Ortalama kâr oranının oluşumu ve üretim fiyatı
         Kâr oranının düşme eğilimi
3.   Ticari kâr
         Sanayi sermayesi ve ticari sermaye
         Ticari kârın kaynağı
         Dolaşım harcamaları
         Kapitalist ticaretin şekilleri. Dış ticaret
4.   İkraz sermayesi. Hisse senetli ortaklıklar
         İkraz sermayesi ve faiz
         Kapitalist kredi. Banka ve bankacı kârı
         Hisse senetli ortaklık
5.   Toprak rantı ve kapitalist düzende toprak ilişkileri
         Kapitalist toprak rantı
         Diferansiyel (farklılık) rantı
         Mutlak rant. Toprağın fiyatı
         Tarımda kapitalist gelişmenin ayırdedici nitelikleri
         Toprağın ve toprak rantının uluslaştırılması
122
122
124
125
125
127
131
133
133
133
134
135
136
136
138
139
142
142
143
146
148
150


ALTINCI BÖLÜM
TOPLUMSAL SERMAYENİN YENİDEN-ÜRETİMİ VE
EKONOMİK BUNALIMLAR



152
1.   Toplumsal sermayenin yeniden-üretimi
         Bireysel sermaye ve toplumsal sermaye
         Toplam toplumsal ürün
         Gerçekleştirme sorunu ve niteliği
         Basit kapitalist yeniden-üretim içinde gerçekleşme
         Genişletilmiş kapitalist yeniden-üretimde gerçekleşme koşulları
2.   Ulusal gelir
         Ulusal gelir nedir?
         Ulusal gelir dağılımı
         Ulusal gelirin kullanılması
3.   Ekonomik bunalımlar
         Bunalımların mahiyeti ve ilk nedeni
         Kapitalist çevrim (cycle) ve evreleri
         Bunalımlar ve kapitalizmin çelişkilerinin kesikinleşmesi
153
153
153
155
155
157
161
161
162
164
165
165
167
170

B. — E M P E R Y A L İ Z M,    T E K E L C İ     K A P İ T A L İ Z M

172


YEDİNCİ BÖLÜM
EMPERYALİZMİN BAŞLICA EKONOMİK BELİRTİLERİ


175
1.   Üretimin yoğunlaşması ve tekeller
         ">Üretimin yoğunlaşması
         Tekel şekilleri
         Başlıca kapitalist ülkelerde tekelci birlikler
         Tekeller ve rekabet
2.   Mali-sermaye (finans-kapital) ve mali-oligarşi
         Sermayenin yoğunlaşması ve banka tekelleri
         Bankaların yeni rolü
         Mali-sermaye (finans-kapital)
         Mali-oligarşi
3.   Sermaye ihracı. Dünyanın toprak ve ekonomik bakımdan paylaşılması
         Sermaye ihracı
         Dünyanın kapitalist gruplar arasında ekonomik bakımdan paylaşılması
         Dünyanın toprak olarak paylaşılması ve yeniden paylaşılması uğruna mücadele
         Emperyalist sömürge sistemi
4.   Tekel kârı, tekelci kapitalizmin itici gücü
         Tekel kârı
         Tekel kârının kaynağı
175
175
177
179
181
182
182
183
184
185
188
188
191
193
194
197
197
197


SEKİZİNCİ BÖLÜM
TARİHTE EMPERYALİZMİN YERİ, GENEL BUNALIMI


200
1.   Tarihte emperyalizmin yeri
         Emperyalizm, tekelci kapitalizm
         Emperyalizm, asalak ya da çürüyen kapitalizm
         Emperyalizm, cançekişen kapitalizm
         Tekelci-devlet kapitalizmi
         Ekonomik ve politik gelişmenin eşitsizliği yasası
2.   Dünya kapitalizminin genel bunalımı
         Kapitalist sistemde genel bunalımın içyüzü ve aşamaları
         Dünyanın iki sisteme bölünmesi
         Bunalım ve emperyalizmin sömürge sisteminde dağılma
         Pazar sorununun vahimleşmesi, kronik işsizlik ve düşük üretim kapasitesi
         Kapitalist devrede (cycle) değişme
         Ekonominin askerileştirilmesi ve emekçi halkın durumunun kötüleşmesi
         Ulusun çıkarları ile tekeller arasındaki çelişkilerin şiddetlenmesi
         Kapitalist ülkeler arasındaki çelişkilerin keskinleşmesi
200
200
203
205
207
210
213
213
215
216
220
222
225
228
229



Sayfa başına gidiş